آموزش تنبک در کرج | تدریس تنبک در کرج - کلاس تنبک در کرج | آموزشگاه گام

آموزش تنبک در کرج

آموزش تنبک در کرج ، تدریس تنبک در کرج و کلاس تنبک در کرج توسط اساتید برجسته آموزشگاه موسیقی گام

برگزاری کلاسهای آموزش تنبک در کرج در آموزشگاه موسیقی گام یکی از برترین آموزشگاه‌های موسیقی در کرج

همچنین تدریس تنبک در کرج و کلاس تنبک در کرج هم در اموزشگاه برگزار میشود.

آموزش تنبک در کرج

تنبک(تمبک، دمبک، دندونک و ضَرب) یکی از سازهای کوبه‌ای ایرانی است.
این ساز پوستی، از نظر سازشناسی جزء طبلهای جام شکل محسوب می‌شود.

ساختمان
بدنه‌ی تنبک را در گذشته از جنس چوب، سفال و گاهی هم فلز می‌ساختند ، اما امروزه تنها از چوب در ساختن تنبک استفاده می‌شود .

 تنبک از بخشهای زیر تشکیل شده است :

  •  پوست
  • دهانه ی بزرگ
  • تنه
  •   پا
  • گلویی (نفیر)
  •  دهانه ی کوچک (کالیبر)

از حلقه در انگشتهای وسطی دستان می‌توان با زدن روی پوست دهانه بزرگ چسبیده به تنه و شیارهای روی تنه با کشیدن حلقه‌ها اصوات و شیرین کاری‌های متنوع و جالبی اجرا کرد .

تدریس تنبک در کرج – کلاس تنبک در کرج

پیشینه

پیشینه تنبک با نام های پهلوی دمبلک به پیش از اسالم می‌رسد و بنا بر نظر دکترمعین دمبک صورت دگرگون شده‌ی همین نام است .
به نظر برخی موسیقی دانهای قدیمی ایران مانند فارابی زادگاه تنبک در مناطق غربی ایران است .
تنبک در چند دهه ی اخیر پیشرفت چشمگیری کرده و حتی به عنوان سازی مستقل برای تکنوازی مطرح شده است.

ریشه نام  

درباره ی وجه تسمیه این ساز، هنوز یک رای نهایی حاصل نشده است .
بهمن رجبی معتقد است که نام این ساز در اصل تنبک بوده و تبدیل آن به تمبک به دلیل قلب حرف « ن» ساکن به « م » ، قبل از حرف « ب »است ؛ مثل اتفاقی که در تلفظ واژه ی « شنبه » می‌افتد .
( تنبک و نگرشی به ریتم از زوایای مختلف نوشته بهمن رجبی) اما گروهی دیگر اعتقاد دارند که صورت «تنبک» منشاء منطقی نداشته و به همین دلیل به اشتباه در میان مردم رواج یافته است .
اما در نوازندگی این ساز از تکنیکهایی به نامهای « تُم »، «بک»، «پلنگ» و «ریز»استفاده می‌شود؛ بنابراین چندان بعید نیست اگر نامگذاری «تمبک» بر اساس همین اسامی صورت گرفته باشد .
از دیدگاه زبانشناسان واژه Tambourine که در زبانهای اروپایی برای تمبک به کار می رود از واژه ی تنبور پهلوی وام گرفته شده است .

اما داریوش صفوت معتقد است که نام تنبک به صداهای « تم » و« بک » اشاره دارد که اولی صدای بمی است که حاصل ضربه به مرکز پوست ساز است و دومی صدایی زیر ناشی از ضربه زدن به حاشیه ی آن .

نوازندگان شاخص (قدما و معاصر)

 از قدمای نوازندگی تنبک می‌توان از حاجی خان ضرب گیر ، عیسی آقاباشی ، رضاقلی خان نوروزی ، ابوالحسن صبا و عبدالله دوامی نام برد .

از نوازندگان معاصر تنبک :
حسین تهرانی
جهانگیر ملک
امیر ناصر افتتاح
بهمن رجبی
ناصر فرهنگ فر
محمد اسماعیلی
مرتضی اعیان
داریوش رفیعی
امیر بیداریان نژاد
ملوک ضرابی
جمشید محبی
داریوش زرگری
محمود فرهمند
 نوید افقه
همایون شجریان
پژمان حدادی
محسن کثیرالسفر
حمید قنبری
فربد یداللهی

تحولات تکنیکی

 نوازندگان ساز تنبک در زمان قاجار از تکنیک های قابل ملاحظه ای برخوردار نبودند و این ساز بیشتر به عنوان یک ساز همراهی کننده با ساز تار، سنتور، کمانچه و … ایفای نقش می کرد . با ظهور استاد حسین تهرانی ، تحولات چشمگیری هم از نظر تکنیک و هم از نظر متریک در این ساز صورت گرفت و اولین کتاب آموزش تنبک نوازی در این دوره نوشته شد . همچنین اولین گروه تنبک نوازی و تکنوازی تنبک در این زمان رخ داد.

نت خوانی تنبک

برای نوازندگی تنبک ، علامت ها بر سه بخش اولیه یعنی پوست ، دهانه بزرگ و تنه ی اصلی اجرا می‌شوند که تمرکز در دوره ی مقدماتی بر روی پوست می‌باشد.

قبل از شروع برای آشنایی با نت ها ، سبک ها و علامت ها با نواحی پوست آشنا می‌شویم که شامل سه بخش مرکزی (تم) ، میانه ، کناره (بک) است .

علامت هایی که با ˄ نمایش داده می‌شوند مربوط به دست راست می‌باشد وعلامت هایی که با ˅ نمایش داده می‌شوند مربوط به دسته چپ است . همچنین ترتیب انگشت ها مانند شکل زیر است .  

نت خوانی تنبک از چهار بخش زیر تشکیل می شود :
علامت ها
 کشش ها
سکوت ها
اصطلاحات و تئوری موسیقی مشترک

آموزش تنبک در کرج

علامت ها
تنبک چیزی حدود ۲۵۰ علامت مختلف دارد که هر کدام آوا و نحوه ی نواختن منحصر به فردی دارد که در این مقاله به توضیح پنج حرکت اصلی آن می‌پردازیم .

۵ : اشاره راست نام دارد در این حالت پنج انگشت دست راست با حرکت مچ در ناحیه ی میانه ضربه وارد می‌کند.

۴ : اشاره ی چپ نام دارد و در این حالت چهار انگشت دسته چپ با حرکت مچ و از باال در ناحیه ی میانه ضربه وارد می‌کند .

 2˅ : نام این حرکت پلنگ دواست . در این حالت با دست چپ ضربه ای مانند بشکن در ناحیه ی کناره وارد می‌کنیم که شماره باالی حرکت تعیین کننده ی انگشت وارد کننده ی ضربه می‌باشد .

  ˄ : این حرکت هشت یا بک نام دارد . در این حالت با بند اول انگشت دوم دست راست ضربه ای در کناره تنبک با حرکت مچ وارد می‌کنیم .

 Ɋ : این حرکت تم نام دارد در این حالت دست راست حالت قوسی پیدا کرده (قاشق مانند) و با حرکت مچ در ناحیه‌ی مرکز ضربه وارد می‌کند .

علامت های این حرکات به سبک نوین نگارش شده و در حالت سنتی فقط شکل علامت ها دچار تغییر می شوند.  

کشش ها
برای درک مفهوم کشش ها نت ۴/۴ را مثال می‌زنیم :

یک سبد را در نظر بگیرید که چهار جای خالی برای گذاشتن یک میوه در آن جای خالی دارد (مخرج کسر) نت گرد نت پایه و اصلی برای جا گرفتن داخل این سبد است و تمام این جا های خالی را پر می‌کند .
حال به جای یک نت گرد درون این سبد می‌توان از دو نت سفید استفاده کرد . این روال تا انتها به همین شکل است به این معنی که مثال به جای یک نت سفید می‌توان از دو نت سیاه و یا چهار نت چنگ استفاده کرد .

سکوت ها
در سازهای کوبه ای سکوت ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است و با دیدن علامت سکوت مربوطه به اندازه ی علامت آن سکوت می‌کنیم . این علامت ها مانند علامت های کشش است با این تفاوت که نباید حرکتی انجام دهید ، این کار در نگاه اول آسان به نظر می‌رسد ولی در قطعات مختلف این کار سختی خود را نشان می دهد .

اصطلاحات و تئوری موسیقی مشترک
تئوری موسیقی زبان مشترک بین تمامی ساز ها است و تنبک نیز از این قاعده مستثنی نیست .
سبک های نت خوانی تنبک شامل دو سبک تک خط و سه خط است که در ادامه به توضیح آن ها می پردازیم . منظور از خط در سبک های بالا خط حامل است . خط حامل ، خطی است که نت ها بر روی آن سوار می شوند .

 سبک سه خط
در سبک سه خط خطوط ، هرخط مربوط به هر کدام از بخش های پوست است .
خط اول مربوط به اجرای نت در قسمت مرکزی است (برای مثال حرکت تم) ، خط دوم مربوط به اجرای نت در قسمت میانه تنبک است (برای مثال حرکت اشاره دست راست) و خط سوم مربوط به اجرای نت در قسمت کناره می‌باشد (مانند حرکت بک) .
برای درک بهتر این مفهوم عکس زیر را ببینید .

سبک تک خط در تنبک
این سبک از نت خوانی مخصوص تنبک طراحی شده است و فقط علامت ها و ریتم را با آن نشان می دهند .
در سبک تک خط با علامت های مربوطه محل اجرای نت و نوع حرکت دست را مشخص می کنیم که در قسمت علامت ها به توضیح آن پرداختیم .

میزان : خطوط حامل همیشه به واسطه ی خطوط عمودی قطع می‌شوند . فاصله ی یک خط عمودی تا خط عمودی دیگر بر روی خط حامل یک میزان نامیده می شود.

ضرب : به اجزای تشکیل دهنده هر میزان، ضرب گفته می‌شود . در واقع ضرب ها از شکستن اجزای یک میزان به وجود می آید .  

ریتم شناسی تنبک
انواع ریتم را می توان به سه دسته زیر تقسیم بندی کرد :
ریتم های ساده
ریتم های ترکیبی
ریتم های لنگ
ریتم ساده

این ریتم ها خود به سه دسته ی دو ضربی ، سه ضربی و چهار ضربی تقسیم می‌شوند .

دو ضربی : ریتم های ۱/۲ ، ۳/۲ ، ۴/۲ ، ۸/۲ در این دسته هستند .
از مشخصه های بارز این ریتم ها برای تشخیص،ضرب اول قوی و ضرب دوم ضعیف است.

سه ضربی : ریتم های ۱/۳ ، ۲/۳ ، ۴/۳ ، ۸/۳ در این دسته هستند .
در این ریتم ها ضرب اول قوی و ضربهای دوم و سوم ضعیف هستند .

چهار ضربی : ۱/۴ ، ۲/۴ ، ۳/۴ ، ۸/۴ دراین دسته هستند .
در این ریتم ها ضرب اول خیلی قوی،ضرب سوم قوی و ضرب دوم و چهارم ضعیف میباشد.

ریتم های ترکیبی : برای ساخت نت های ترکیبی کافیست هر کدام از نت های ساده را در عدد ۳/۲ ضرب کنیم .
از معروف ترین ریتم های ترکیبی، ریتم ۶/۸ است که از ترکیب نت ۲/۴ بدست می آید.

عدد هر ریتم متشکل از دو بخش است،صورت کسر و مخرج آن .
هر کدام از این بخش ها بیانگر نکاتی است که در نوازندگی باید به آنها توجه کنیم .
صورت کسر بیانگر تعداد ضرب ها ریتم های ترکیبی و ساده است .
مخرج کسر نماینگر کشش ها و سکوت ها است .

ریتم های لنگ
این ریتم ها از ترکیب چند ریتم ساده به دست می آید و از اصول خاصی پیروی نمی‌کند .
برای مثال ریتم ۹/۸ لنگ که اجزای آن نت های چنگ می‌باشند و از ترکیب چند نت ساده و ترکیبی در میزان استفاده می کند.

آموزش تنبک در کرج توسط آموزشگاه موسیقی گام در محیطی آرام و پاکیزه توسط بهترین و مجرب‌ترین اساتید انجام می‌شود .

آموزش تنبک در کرج

آموزش تار در کرج

اموزش موسیقی به کودکان در کرج